Famous quotes
Quotes by famous people, credited to who said them. Your own quotes must not match any of these. More are added all the time. 1,158,269 quotes Who coined it · How we decide
EnglishItalianoPolskiעבריתFrançaisPortuguêsفارسیEspañol中文РусскийDeutschالعربيةहिन्दी日本語ΕλληνικάLatina
Karol Marks
155 quotes
“Rewolucje to lokomotywy historii.”
Karol Marks (1818–1883) first seen 1848 wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Źródło: Walki klasowe we Francji 1848–50; Następstwa (13 czerwca 1849)
“Robotnik jest tak samo jak teolog powołany do pisania o tym, czy należy pracować w święta, czy też nie.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Rozum istniał zawsze, choć nie zawsze w rozumnej formie.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Różnica między materializmem francuskim a angielskim to różnica między tymi dwoma narodami.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Ruch wyzwoleńczy klas proletariackich jest zawsze związany z fermentem wśród kobiet.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Źródło: Moja przyjaciółka, 10 stycznia 1934, za: Jacek Kowalski, Anna Fredek i Przyjaciółka, „Gazeta Wyborcza”, 11 października 2008.
“Ryszard III ofiarowywał królestwo za konia, koalicja ofiarowuje osła za królestwo.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Socjalne zasady chrześcijaństwa głoszą pokorę, wzgardę dla samego siebie, uniżoność, poufałość, ustępliwość – słowem, wszystkie porywy, cechujące kanalię.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Tajemnica nie mogła zręczniej uczynić się „dobrem powszechnym” niż w ten sposób, że przekształciła się w tajemnice, które nie są dla nikogo tajemnicami.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Teoria zdolna jest porwać masy, kiedy dostarcza dowodów ad hominem, dowodzi zaś ad hominem, kiedy staje się radykalna.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“To, co jest rozumne i z natury rzeczy konieczne, toruje sobie drogę jedynie jako ślepo działająca przeciętna.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“W organizmie rozumnym głowa nie może być z żelaza, a tułów z ciała.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“W zasadzie tragarz mniej się różni od filozofa niż kundel od charta.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Władza i wolność są tożsame.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Wolny jest ten kto posiada środki produkcji.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Wszystko, co mogę w związku z tym powiedzieć o sobie, to że nie jestem marksistą.”
Karol Marks (1818–1883) first seen 1882 wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Źródło: Engels to Eduard Bernstein in Zurich, 1882
“Wszystko, co się rozwija, jest niedoskonałe.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Współczesna fizjologia ustaliła, iż u zwierząt wyższych gatunków płodność maleje, pozostając w odwrotnym stosunku do rozwoju systemu nerwowego, a zwłaszcza do rosnącej masy mózgowej. Nikt jednak nie zaryzykowałby twierdzenia, że wymieranie angielskiej arystokracji ma coś wspólnego z nadmiernym rozrostem mózgu.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Wybitniejsi przywódcy proletariatu (…) padają jeden po drugim ofiarą wyroków sądowych, na czoło jego wysuwają się coraz bardziej dwuznaczne postacie. Wstępuje on po części na drogę doktrynerskich eksperymentów, banków wymiany i asocjacji robotniczych, a więc ruchu, w którym wyrzeka się obalenia starego świata za pomocą całokształtu jego własnych, wielkich środków, usiłując osiągnąć swe wyzwolenie raczej poza plecami społeczeństwa, na drodze prywatnej, w ramach ograniczonych warunków swego istnienia, a zatem na drodze, na której czeka go siłą rzeczy niepowodzenie.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Źródło: 18 brumaire’a Ludwika Bonaparte, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011, s. 118.
“Z góry wiadomo, że szewc jest bardziej powołany do pisania o skórze niż prawnik.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Z wyzwaniem rzucam światu w twarz rękawicę i obserwuję jak upada ten karłowaty olbrzym. Jednak jego upadek nie uciszy mojej nienawiści. Podobny Bogu będę błąkał się wśród obłoków świata.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Ze swoim ciałem trzeba postępować dyplomatycznie tak samo, jak ze wszystkimi innymi rzeczami.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“14 marca 1883 r. Marks cicho zasnął na wieki w swym fotelu.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Człowiek wzniosłych idei, ogromnej energii, śmiałych, a przy tym praktycznych pomysłów.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Źródło: Przemysław Kmieciak, Legion Marksa, czyli jak ocalić powstanie styczniowe, krytykapolityczna.pl, 25 stycznia 2025.
Also quoted by: Teofil Łapiński (pl)
“Jako Niemiec i jako Żyd (…) od stóp do głów jest autorytarny.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Karol Marks przewidywał, że logika akumulacji doprowadzi do systematycznego wyzysku pracowników najemnych i proletaryzacji klasy robotniczej. Przeciwnicy Marksa przekonują, że industrializacja przyniosła wzrost poziomu życia wszystkim, również robotnikom. Ba, tylko że współautor „Manifestu komunistycznego” tego nie kwestionował, zwracając uwagę, że od samej biedy bardziej dotkliwa jest sytuacja rosnących nierówności.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Edwin Bendyk, Widmo krąży po świecie, „Polityka” nr 48, 23 listopada 2011.
“Każdy człowiek uczestniczący świadomie w życiu współczesnym zna imię Marksa.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Źródło: Materialistyczne pojmowanie dziejów. Tom I Przyroda i społeczeństwo Część 1. Książka i Wiedza, Warszawa 1963, przeł. Kazimierz Błeszyński, s. 3.
Also quoted by: Karl Kautsky (pl)
“Marks był spłukany – lecz miał jakiś sens. Engels pożyczył mu niezbędny pens.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Marks, mimo iż sam był Żydem, szczerze nienawidził narodu, z którego się wywodził. Uważał bowiem Żydów za największych zwolenników własności prywatnej i kapitalizmu.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Marek Bankowicz, Lewicowość i socjalizm w doktrynie narodowego socjalizmu, „Studia nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi”, 33, 2011, s. 346.
“Miał inteligentnego ojca i to on jest głównym sprawcą powstania Kapitału.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“My otwieraliśmy dzieł Marksa każdy tom, jak w domu własnym okiennice rano, ale i bez czytania było nam wiadomo, dokąd należy iść i z kim do walki stanąć.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Włodzimierz Majakowski, Na cały głos (1930)
Also quoted by: Włodzimierz Majakowski (pl)
“Myślę, że teoria wartości Marksa jest jedną z najgłębszych jego wizji metafizycznych, w ekonomii politycznej zaś rola jej polega na tym, że za jej pomocą możemy zawsze wydobywać na powierzchnię myśli pojęcie procesu ekonomicznego jako całości, jako pewnej rzeczywistości stwarzanej przez człowieka pośród obcych jej procesów żywiołowych.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Stanisław Brzozowski, Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej (1910)
“Nauka Marksa jest wszechmocna, ponieważ jest słuszna. Jest pełna i harmonijna, daje ludziom jednolity światopogląd, nie godzący się z żadnymi przesądami, z żadną reakcją, z żadną obroną ucisku burżuazyjnego. Jest ona prawowitym spadkobiercą tego, co ludzkość stworzyła najlepszego w XIX wieku w postaci niemieckiej filozofii, angielskiej ekonomii politycznej, francuskiego socjalizmu.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Niewątpliwie Marks nie uznaje myśli czystej, rozwijającej się poza wszelkim kontaktem z naturą. Nie ma jednak nic wspólnego pomiędzy doktryną, która z całego człowieka czyni zwyczajny produkt natury, z myśli zwyczajne odbicie, i koncepcją, dla której rzeczywistość pojawia się w momencie styczności myśli i świata, w akcie, dzięki któremu myślący człowiek bierze świat w posiadanie.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autorka: Simone Weil, Wybór pism, przeł. Czesław Miłosz, wyd. Znak, Kraków 1991.
“Okazało się, że Karolek Marks znów miał rację, bo to siły wytwórcze dokonują rewolucji, a przemiany społeczne idą w ślad za nimi.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Jacek Kuroń, Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004, wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2010.
Also quoted by: Jacek Kuroń (pl)
“Prawa rynku są dla Marksa tylko pewną grą puszczonych samopas ludzkich artefaktów: czymś w rodzaju ruletki. Gracz w ruletkę regularnie powierza swój los siłom, których nie kontroluje – ale bynajmniej nie staje się od tego bardziej wolny. Z każdą grą zwiększa natomiast wolność właściciela kasyna.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Piotr Graczyk, O bogu młodego Marksa, „Kronos” nr 4(15)/2010.
“Socjalistyczni myśliciele, zwłaszcza Marks, przedstawili mocne argumenty przeciw kapitalizmowi. Jednak nawet Smith rozumiał dobrze ogromne problemy, jakie spowodowałoby poleganie na samym rynku i dążeniu do zysku.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Amartya Sen, wyborcza.pl, 3 kwietnia 2009
Also quoted by: Amartya Sen (pl)
“Spuścizna Marksa pozostaje otwarta, co pozwala na ciągłe jej udoskonalanie i wprowadzanie zmian.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Źródło: Timothy Snyder, Nacjonalizm, marksizm i nowoczesna Europa Środkowa. Biografia Kazimierza Kelles-Krauza, tłum. Marta Boguta, Warszawa 2011.
Also quoted by: Kazimierz Kelles-Krauz (pl)
“W rzeczywistości leninizm nie jest kontynuacją i rozwinięciem nauki Marksa, jest samodzielną i odrębną koncepcją Lenina. Cała istota leninizmu zawarta jest w pracy Lenina Państwo a rewolucja z roku 1917. Sprowadza się ona do kwestii: jak zdobyć władzę i jak ją utrzymać. Narzędziem zdobycia i utrzymania władzy według Lenina jest „partia nowego typu”, monopartia, w razie potrzeby zamaskowana jako taki czy inny „front”, taka czy inna „rada”.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Adam Ciołkosz, Socjalizm – ale jaki?, „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976.
Also quoted by: Adam Ciołkosz (pl)
“Według jego prognoz w miarę dojrzewania kapitalizmu będziemy świadkami okresowych recesji, stałego wzrostu uzależnienia od technologii oraz rozwoju wielkich, quasi-monopolistycznych korporacji, rozpościerających swoje lepkie macki po całym świecie w poszukiwaniu nowych rynków. Gdyby nie wydarzyło się nic takiego, musielibyśmy przyznać, że staruszek plótł androny. Cykle wzrostu i załamań gospodarki państw zachodnich w dwudziestym wieku, podobnie jak obejmująca cały świat dominacja Microsoftu Billa Gatesa dowodzą jednak czegoś innego.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Francis Wheen, Karol Marks. Biografia, przeł. Dominika Cieśla, W.A.B., Warszawa 2005.
“Z biegiem czasu zostanie uznaną niezaprzeczalna prawda, że Marks był przede wszystkim potężnym, intuicyjnym umysłem filozoficznym: ale tego się nie zrozumie, póki krążyć będzie bajeczka o filozofie Engelsie, który był pierwszorzędnym publicystą, ale absolutnie nie wchodzi w rachubę jako filozof.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Stanisław Brzozowski, Legenda Młodej Polski (1909)
“Przy założeniu, że człowiek jest człowiekiem i jego stosunek do świata jest ludzki, miłość możesz wymienić tylko na miłość, zaufanie tylko na zaufanie itd. Jeśli chcesz rozkoszować się sztuką, musisz być człowiekiem wykształconym w dziedzinie sztuki; jeśli chcesz wywierać wpływ na innych ludzi musisz być człowiekiem, który rzeczywiście inspiruje i wiedzie naprzód innych ludzi. Każdy twój stosunek do człowieka – i do przyrody – musi być określonym, odpowiadającym przedmiotowi twej woli przejawem twego rzeczywistego indywidualnego życia. Jeśli kochasz nie wzbudzając miłości, tzn. jeśli twoja miłość jako miłość nie wytwarza wzajemnej miłości, jeśli poprzez swój przejaw życia człowieka kochającego nie czynisz siebie człowiekiem kochanym, miłość twoja jest bezsilna, jest nieszczęściem.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Nie szukajmy tajemnicy Żyda w jego religii, lecz szukajmy tajemnicy religii w rzeczywistym Żydzie. Jaka jest świecka podstawa żydostwa? Praktyczna potrzeba, własna korzyść. Jaki jest świecki kult Żyda? Handel. Jaki jest jego świecki bóg? Pieniądz. Otóż właśnie! Emancypacja od handlu i od pieniądza, a zatem od praktycznego, rzeczywistego żydostwa byłaby autoemancypacją naszych czasów. Taka organizacja społeczeństwa, która by usunęła przesłanki handlu, a więc i samą możliwość handlu, uniemożliwiłaby istnienie Żyda. Jego świadomość religijna rozwiałaby się jak mdłe opary w atmosferze prawdziwego życia społecznego. Z drugiej zaś strony, jeżeli Żyd uznaje nicość tej swojej praktycznej istoty i pracuje nad jej usunięciem, to wychodzi on poza ramy swego dotychczasowego rozwoju, współdziała w pracy nad emancypacją człowieka w ogóle i zwalcza skrajny praktyczny wyraz ludzkiej autoalienacji.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Żydostwo utrzymało się nie wbrew historii, lecz dzięki historii. Społeczeństwo obywatelskie z własnych trzewi rodzi Żyda wciąż na nowo. Co było w istocie swej podłożem religii żydowskiej? Praktyczna potrzeba, egoizm. Monoteizm Żyda jest też w gruncie rzeczy politeizmem wielu potrzeb, politeizmem, który czyni nawet ustęp przedmiotem boskiego prawa. Praktyczna potrzeba, egoizm to zasada społeczeństwa obywatelskiego i wystąpiła ona jako taka w swej czystej postaci, skoro tylko państwo polityczne wyłoniło się całkowicie ze społeczeństwa obywatelskiego. Bogiem zaś praktycznej potrzeby i egoizmu jest pieniądz.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Czym jest to równe, tzn. ta wspólna substancja, którą np. dom przedstawia wobec poduszki w wyrazie wartości poduszki? Coś podobnego „nie może w rzeczywistości istnieć” – mówi Arystoteles. Dlaczego? Dom przedstawia – wobec poduszki coś równego o tyle, o ile przedstawia to, co jest istotnie wspólne obojgu, poduszce i domowi. A tym jest – praca ludzka. Ale Arystoteles nie mógł z samej formy wartości wyczytać, że w formie wartości towarów wszystkie prace są wyrażone jako jednakowa praca ludzka, a wiec jako praca równoznaczna, gdyż społeczeństwo greckie opierało się na pracy niewolników, a więc nierówność ludzi i ich sił roboczych była jego podstawą naturalną. Tajemnicę wyrazu wartości, równość i równoznaczność wszystkich prac, dlatego że są i o ile są pracą ludzką w ogóle, można było odgadnąć dopiero wtedy, gdy pojęcie równości ludzi utrwaliło się jak przesąd ludowy. A to stało się możliwe dopiero w społeczeństwie, w którym forma towarowa stała się powszechną formą produktu pracy, a co za tym idzie, wzajemny stosunek ludzi jako posiadaczy towarów – panującym stosunkiem społecznym.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Kruszcowa forma naturalna złota pozostaje powszechną formą ekwiwalentną wszystkich towarów, bezpośrednim społecznym ucieleśnieniem wszelkiej pracy ludzkiej. Pęd do tworzenia skarbów z natury nie zna granic. Ze względu na swą jakość, czyli formę, pieniądz nie zna granic, tzn. jest ogólnym przedstawicielem materialnego bogactwa, ponieważ jest bezpośrednio wymienialny na każdy towar. Ale jednocześnie każda rzeczywista suma pieniędzy jest ilościowo ograniczona, ma więc tylko ograniczoną siłę nabywczą. Ta sprzeczność między granicą ilościową a brakiem jakościowych granic pieniądza popycha wciąż zbieracza skarbu do syzyfowej pracy gromadzenia. Dzieje się z nim tak jak ze zdobywcą świata, który za każdym nowym podbojem zdobywa tylko nową granicę.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Robotnikowi najemnemu pozwala się pracować na własne utrzymanie, a więc pozwala mu się żyć o tyle tylko, o ile przez pewien czas pracuje darmo dla kapitalistów (a zatem i dla tych, którzy wraz z nimi uczestniczą w zjadaniu wartości dodatkowej); że cały system produkcji kapitalistycznej obraca się dokoła zagadnienia, jak zwiększyć ilość tej darmowej pracy przez przedłużenie dnia pracy albo przez zwiększenie jej wydajności, większe natężenie siły roboczej itd.; że przeto system pracy najemnej jest systemem niewolnictwa, przy czym niewolnictwo to staje się tym cięższe, im bardziej rozwijają się społeczne siły wytwórcze pracy bez względu na to, czy robotnik otrzymuje lepszą czy gorszą zapłatę.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
“Nie brak ludzi naiwnych, którzy sądzą, że dziś wszystko się zmieniło, że Polska przestała być „potrzebnym narodem”, jak napisał pewien Francuz, i pozostała tylko sentymentalnym wspomnieniem, a sentymenty i wspomnienia nie są notowane na giełdzie. Ale cóż się właściwie zmieniło? Czy zmniejszyło się niebezpieczeństwo? Nie. Tylko ślepota intelektualna klas rządzących w Europie doszła do swego zenitu. Polityka Rosji jest niezmienna, co przyznał oficjalny historyk moskiewski Karamzin. Jej metody, jej taktyka czy manewrowanie, mogą się zmieniać, ale gwiazda polarna tej polityki – opanowanie świata – jest gwiazdą stałą.”
Karol Marks (1818–1883) first seen 1866 wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Źródło: przemówienie na posiedzeniu Rady Międzynarodówki i Towarzystwa Robotniczego w Londynie, „Commonwealth”, 22 stycznia 1866, cyt. za: Adam Pragier, Puszka Pandory, Londyn 1969
“W naszych czasach wszelka rzecz jest jak gdyby brzemienna w swe przeciwieństwo. Maszyna, która ma cudowną moc skracania pracy człowieka i czynienia jej bardziej owocną, staje się, jak widzimy, źródłem jego nędzy i wycieńczenia. Nowo odkryte źródła bogactwa przeistaczają się, jak gdyby przez złe czary, w źródła nędzy. Zwycięstwa na polu sztuki zdają się być odniesione kosztem wartości moralnych. W tej samej mierze, w jakiej ludzkość zdobywa władzę nad przyrodą, podpada człowiek pod władzę innych ludzi lub pod władzę własnej nikczemności. Nawet jasne światło wiedzy może widocznie świecić jedynie na mrocznym tle ignorancji. Wszystkie nasze wynalazki i cały nasz postęp nie mają, zdawałoby się, innych wyników, prócz tego, że siły materialne obdarzone zostają życiem duchowym, a życie ludzkie przytępione i sprowadzone do poziomu sił materialnych. Ta sprzeczność pomiędzy (…) siłami wytwórczymi a stosunkami społecznymi naszej epoki, jest faktem namacalnym, nieodpartym, niezbitym.”
Karol Marks (1818–1883) first seen 1856 wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Opis: 14 kwietnia 1856.
“Lenin chciał ująć władzę w ręce swej partii, by zbudować w Rosji ustrój socjalistyczny. Była to koncepcja zupełnie nowa, nie znajdujemy jej u Marksa. Wedle Marksa, żadna forma ustrojowa nie ginie, dopóki się nie rozwiną wszystkie siły wytwórcze, które się w niej mogą pomieścić; nowe, wyższe stosunki produkcyjne nie pojawiają się nigdy, dopóki warunki materialnej ich egzystencji nie wylęgną się w łonie dawnego społeczeństwa. Wedle Marksa, socjalizm będzie mógł nadejść dopiero wtedy, gdy w systemie kapitalistycznym nie będzie już miejsca dla dalszych sił produkcyjnych. I na odwrót, gdy dojrzeją po temu warunki materialne, socjalizm nadejdzie niezawodnie. Lenin odwrócił tezę Marksa do góry nogami, dowodząc, że trzeba najpierw obalić społeczeństwo stare i zbudować społeczeństwo nowe, aby stworzyć warunki materialne dla socjalistycznych stosunków produkcji.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Adam Ciołkosz, Socjalizm – ale jaki?, „Orzeł Biały” nr 140, kwiecień 1976.
Also quoted by: Adam Ciołkosz (pl), Włodzimierz Lenin (pl)
“Marks był krytykiem sztywnych dogmatów, militarnego terroru, politycznych represji i arbitralnej władzy państwa. Uważał, że przedstawiciele polityczni powinni być rozliczani przez wyborców i występował przeciwko niemieckim socjaldemokratom za ich propaństwową politykę. Opowiadał się za wolnością słowa i wolnościami obywatelskimi, przerażało go przymusowe tworzenie miejskiego proletariatu (w jego przypadku w Anglii raczej niż w Rosji). Sądził też, że wspólna własność na terenach wiejskich powinna mieć dobrowolny, a nie przymusowy charakter. Zdając sobie jednak sprawę z tego, że socjalizm nie może rozwijać się w warunkach ubóstwa, rozumiałby doskonale, jak doszło do upadku rewolucji rosyjskiej.”
Karol Marks (1818–1883) said by 1883 at the latest wikiquote:pl, CC BY-SA 4.0 source
Recorded in: Autor: Terry Eagleton, Dlaczego Marks miał rację?, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2014.